Z głośnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł 20 marca wynika, że polskie urzędy nie mogą odmawiać przeniesienia do polskich akt stanu cywilnego dokumentu potwierdzającego legalne zawarcie małżeństwa jednopłciowego za granicą. W swoim orzeczeniu NSA zastrzegł wyraźnie, że oddzielnym zagadnieniem jest zakres uznania skutków tej transkrypcji na terenie Polski w obszarze prawa publicznego i prywatnego, a także administracyjnego, podatkowego, cywilnego czy rodzinnego itd. Odniesienie się do tego zagadnienia przekracza bowiem granice kontroli instancyjnej w spornej sprawie. NSA podkreślił też, że przepisy prawa unijnego nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wprowadzenia do ustawodawstwa krajowego instytucji małżeństwa osób tej samej płci.
Jak pisaliśmy na łamach rp.pl, wyrok ten był pokłosiem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE, który w listopadzie 2025 r. odpowiadając na pytania polskiego sądu stwierdził, że państwo członkowskie UE, w tym Polska, nie musi umożliwiać zawierania małżeństw osób tej samej płci, ale ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim.
Czytaj więcej
Przeniesienie do polskich akt stanu cywilnego dokumentu potwierdzającego zawarcie małżeństwa jednopłciowego za granicą nie stanowi zagrożenia dla p...
Cztery wyroki, pierwszy w sprawie dwóch kobiet
Od czasu orzeczenia NSA zapadły już cztery nieprawomocne wyroki w sprawie transkrypcji aktu małżeństwa par jednopłciowych. Najnowszy wydał we wtorek 28 kwietnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w trzyosobowym składzie (przewodnicząca Anna Strzelec, sprawozdawca Iwona Tchórzewska oraz Agnieszka Kosowska). Sprawa dotyczyła Jolanty i Alicji, które zawarły związek małżeński w Portugalii w lipcu 2023 r..
– (Sąd) Zobowiązuje kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji aktu małżeństwa zawartego w dniu 27 lipca 2023 roku – ogłosiła sędzia Strzelec, cytowana przez lokalny portal jawnylublin.pl.
W uzasadnieniu powołano się na wspomniane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także na orzecznictwo Trybunału w Strasburgu. – Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie stwierdził naruszenie przez państwa, w tym również przez Polskę, artykułu ósmego konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez brak zapewnienia parom tej samej płci szczególnych ram prawnych gwarantujących uznanie i ochronę utworzonych przez te osoby związków, co skutkuje brakiem możliwości uregulowania podstawowych aspektów życia prywatnego i rodzinnego, pozostawiając ich w próżni prawnej – uzasadniała sędzia sprawozdawca, Iwona Tchórzewska.
Na zakończenie podkreśliła, że „uznanie małżeństwa legalnie zawartego za granicą przez przeniesienie tego aktu w drodze transkrypcji nie narusza zasad konstytucyjnych, nie koliduje z instytucją małżeństwa, która ma określone ramy w polskim porządku prawnym”.
Czytaj więcej
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nakazał przetłumaczenie niemieckiego aktu małżeństwa dwóch mężczyzn i wprowadzenie go do re...
Urzędnicy: rejestracja będzie możliwa po wprowadzeniu odpowiednich narzędzi
Orzeczenie nie jest prawomocne. Wojewoda lubelski wystąpi o jego uzasadnienie. – Chce się zapoznać ze stanem faktycznym i prawnym – wyjaśnił jego rzecznik Marcin Bubicz cytowany przez jawnylublin.pl. Z kolei Beata Pietryczuk z biura prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin powiedziała, że po uprawomocnieniu się wyroku i otrzymaniu dokumentów Urząd Stanu Cywilnego będzie zobowiązany do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we wspomnianej sprawie. Zaznaczyła jednak, że obowiązujący porządek prawny w Polsce nie daje podstaw, aby dokonywać wszystkich transkrypcji. – Rejestracja ich będzie możliwa po wprowadzeniu odpowiednich narzędzi w Systemie Rejestrów Państwowych, w związku z czym oczekujemy na przedstawienie przez ministra właściwego do spraw informatyzacji rozwiązania formalno-technicznego umożliwiającego taki wpis – dodała.
Czytaj więcej
Wiele wskazuje na to, że wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE i Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciow...
