100 lat geologii w służbie państwa

Państwowy Instytut Geologiczny obchodzi w tym roku stulecie istnienia. Z tej okazji dyrektor dr inż. Mateusz Damrat opowiada o jego bogatej historii, znaczeniu i obecnej działalności.

Instytut już od 100 lat zajmuje się badaniem budowy geologicznej Polski. Co obecnie stanowi najważniejszy obszar działań Instytutu?

Mateusz Damrat: Od samego początku, gdy po odzyskaniu niepodległości w 1919 r. został powołany Państwowy Instytut Geologiczny, jego misją i priorytetem była realizacja zadań służby geologicznej na rzecz państwa. Podstawowym zadaniem instytutu jest rozpoznawanie budowy geologicznej i potencjału surowcowego kraju, monitorowanie zagrożeń naturalnych oraz gromadzenie danych geologicznych. Zajmujemy się także rozpoznawaniem, bilansowaniem i ochroną wód podziemnych. Oczywiście, jako jednostka badawcza realizowaliśmy i obecnie także prowadzimy projekty naukowe, gdyż są one gwarancją rozwoju.

W jakich dziedzinach gospodarki wykorzystywana jest ta wiedza i jak przyczynia się do zrównoważonego rozwoju kraju?

Może to zabrzmi nieskromnie, ale geologia jest obecna praktycznie w każdym sektorze gospodarki, a w wielu odgrywa kluczową rolę. Zrównoważony wzrost gospodarczy wymaga dostaw energii, surowców mineralnych i wody. Z kolei znajomość budowy geologicznej dostarcza danych w tym zakresie, jest warunkiem rozwoju miast i gmin, ale wspomaga też ochronę środowiska. Staramy się odpowiadać na nowe trendy w gospodarce, takie jak gospodarka obiegu zamkniętego, czy odnawialne źródła energii.

W tym roku Instytut obchodzi stulecie swojej działalności, proszę wymienić najważniejsze osiągnięcia na przestrzeni tych lat.

Nasze największe osiągnięcia są związane z odkryciami złóż surowców mineralnych: miedzi i srebra, węgla kamiennego i brunatnego, soli kamiennych i potasowych oraz siarki. Na ich bazie powstały kluczowe dla gospodarki inwestycje przemysłowe. Z owoców tych odkryć korzysta każdy z nas i to codziennie. Mimo że dzisiaj jest dużo trudniej o tak spektakularne sukcesy, to jednak nadal mamy się czym pochwalić. Za rozwijanie technologii poszukiwania i wydobycia metanu z pokładów węgla przed rozpoczęciem eksploatacji górniczej otrzymaliśmy w tym roku prestiżowe wyróżnienie Godło Teraz Polska. Kilka tygodni temu w USA odebraliśmy międzynarodową nagrodę za osiągnięcia w zakresie systemów GIS. Gromadzimy, przetwarzamy i udostępniamy największy w kraju zbiór cyfrowych danych o środowisku, w tym oczywiście danych geologicznych. Zakończyliśmy udokumentowanie zasobów wód podziemnych na obszarze całego kraju, co jest istotne z uwagi na dominującą rolę wód podziemnych w zaspokojeniu potrzeb wodnych społeczeństwa.

Tak bogate doświadczenia zobowiązują do dalszego rozwoju. Proszę opisać plany Instytutu na najbliższe lata.

Będziemy prowadzili prace poszukiwawcze, a także ocenimy możliwość podjęcia eksploatacji z zaniechanych złóż. Zamierzamy również określić możliwość ponownego pozyskiwania surowców z szeroko rozumianych hałd poprzemysłowych, w tym w szczególności pogórniczych. Dzisiejsze technologie dają nadzieję, że może to być opłacalne. Rozpoczynamy szczegółowe prace kartograficzne w Sudetach i Górach Świętokrzyskich. Istotnym kierunkiem będzie powrót do rozpoznania głębokiej budowy geologicznej Polski. Oczywiście wszystkie te działania będą realizowane przy wsparciu nauki.

rozmawiał Jakub Maksymowicz

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Digital Brain – cyfryzacja na miarę XXI wieku

Dzięki nowej platformie naukowcy i lekarze na całym świecie otrzymają łatwy dostęp do materiałów ...

Apple znowu zaskakuje. Dwie ciche premiery

Koncern z Cupertino wprowadza właśnie na rynek nowe tablety. Bez szumnych zapowiedzi i prezentacji ...

Na tym eksplodującym rynku Chińczycy pobili Apple

Rynek wearables, czyli technologii ubieralnych, gwałtownie rośnie. Motorem wzrostu nie są takie korporacje jak ...

Trzeba przyspieszyć cyfryzację Polski. Tylko jak?

Za cztery lata krajowa administracja rządowa może znaleźć się wśród europejskich liderów digitalizacji, a ...

Tunele przyszłości Elona Muska prawie gotowe

Dopóki nie zaczną powstawać superszybkie koleje typu hyperloop, Elon Musk – jeden z inicjatorów ...

Polska aplikacja pomoże walczyć z covidową depresją

Pandemia spowodowała lawinowy wzrost problemów ze zdrowiem psychicznym. Helping Hand chce ułatwić dostęp do ...