100 lat geologii w służbie państwa

Państwowy Instytut Geologiczny obchodzi w tym roku stulecie istnienia. Z tej okazji dyrektor dr inż. Mateusz Damrat opowiada o jego bogatej historii, znaczeniu i obecnej działalności.

Instytut już od 100 lat zajmuje się badaniem budowy geologicznej Polski. Co obecnie stanowi najważniejszy obszar działań Instytutu?

Mateusz Damrat: Od samego początku, gdy po odzyskaniu niepodległości w 1919 r. został powołany Państwowy Instytut Geologiczny, jego misją i priorytetem była realizacja zadań służby geologicznej na rzecz państwa. Podstawowym zadaniem instytutu jest rozpoznawanie budowy geologicznej i potencjału surowcowego kraju, monitorowanie zagrożeń naturalnych oraz gromadzenie danych geologicznych. Zajmujemy się także rozpoznawaniem, bilansowaniem i ochroną wód podziemnych. Oczywiście, jako jednostka badawcza realizowaliśmy i obecnie także prowadzimy projekty naukowe, gdyż są one gwarancją rozwoju.

W jakich dziedzinach gospodarki wykorzystywana jest ta wiedza i jak przyczynia się do zrównoważonego rozwoju kraju?

Może to zabrzmi nieskromnie, ale geologia jest obecna praktycznie w każdym sektorze gospodarki, a w wielu odgrywa kluczową rolę. Zrównoważony wzrost gospodarczy wymaga dostaw energii, surowców mineralnych i wody. Z kolei znajomość budowy geologicznej dostarcza danych w tym zakresie, jest warunkiem rozwoju miast i gmin, ale wspomaga też ochronę środowiska. Staramy się odpowiadać na nowe trendy w gospodarce, takie jak gospodarka obiegu zamkniętego, czy odnawialne źródła energii.

W tym roku Instytut obchodzi stulecie swojej działalności, proszę wymienić najważniejsze osiągnięcia na przestrzeni tych lat.

Nasze największe osiągnięcia są związane z odkryciami złóż surowców mineralnych: miedzi i srebra, węgla kamiennego i brunatnego, soli kamiennych i potasowych oraz siarki. Na ich bazie powstały kluczowe dla gospodarki inwestycje przemysłowe. Z owoców tych odkryć korzysta każdy z nas i to codziennie. Mimo że dzisiaj jest dużo trudniej o tak spektakularne sukcesy, to jednak nadal mamy się czym pochwalić. Za rozwijanie technologii poszukiwania i wydobycia metanu z pokładów węgla przed rozpoczęciem eksploatacji górniczej otrzymaliśmy w tym roku prestiżowe wyróżnienie Godło Teraz Polska. Kilka tygodni temu w USA odebraliśmy międzynarodową nagrodę za osiągnięcia w zakresie systemów GIS. Gromadzimy, przetwarzamy i udostępniamy największy w kraju zbiór cyfrowych danych o środowisku, w tym oczywiście danych geologicznych. Zakończyliśmy udokumentowanie zasobów wód podziemnych na obszarze całego kraju, co jest istotne z uwagi na dominującą rolę wód podziemnych w zaspokojeniu potrzeb wodnych społeczeństwa.

Tak bogate doświadczenia zobowiązują do dalszego rozwoju. Proszę opisać plany Instytutu na najbliższe lata.

Będziemy prowadzili prace poszukiwawcze, a także ocenimy możliwość podjęcia eksploatacji z zaniechanych złóż. Zamierzamy również określić możliwość ponownego pozyskiwania surowców z szeroko rozumianych hałd poprzemysłowych, w tym w szczególności pogórniczych. Dzisiejsze technologie dają nadzieję, że może to być opłacalne. Rozpoczynamy szczegółowe prace kartograficzne w Sudetach i Górach Świętokrzyskich. Istotnym kierunkiem będzie powrót do rozpoznania głębokiej budowy geologicznej Polski. Oczywiście wszystkie te działania będą realizowane przy wsparciu nauki.

rozmawiał Jakub Maksymowicz

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Złe wiadomości dla vlogerów. Zapłacą według stawek 18 i 32 proc.

Dochody z reklam vlogera podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według progresywnej skali podatkowej. Powinny ...

Polska gra rozpętała światową burzę. Jest blokowana

Gra polskiego studia zbiera dobre opinie, ale twórcy mają potężny problem z jej promocją. ...

Elon Musk łączy ludzki mózg ze sztuczną inteligencją

Założyciel Tesli Elon Musk na pierwszej konferencji NeuraLink ujawnił szczegóły budowy interfejsu mózg-komputer, nad ...

Smartfony przyszłości: przyjazne, eko i fair

Holenderska firma Fairphone wypuszcza smartfon, którego 80 proc. elementów jest biodegradowalne. Telefon ma być ...

Alexa powie jak się leczyć. Możesz pytać o wszystko

Brytyjski publiczny system opieki zdrowotnej NHS rozpoczyna współpracę z Amazonem. Ma ona ułatwić dostęp ...