Sztuczna inteligencja jest dziś wykorzystywana zarówno przez firmy, jak i oszustów. Jak wyglądają największe zagrożenia?
Sztuczna inteligencja jest trochę jak miecz obosieczny. Z jednej strony daje mnóstwo możliwości, ułatwia konsumentom i obywatelom życie, ale z drugiej te same narzędzia dają oszustom nowe możliwości pozbawiania nas środków. Jeżeli patrzymy na skalę cyberoszustw, to globalnie mówimy obecnie o kwocie rzędu 10 bilionów dolarów. To naprawdę niebotyczna suma. Tylko w drugim półroczu 2025 r. oszustwa wykryte przez systemy Visa szacowaliśmy na około 1 mld dolarów. Naszą rolą jest zwiększanie zaufania do nowych technologii, ale także podnoszenie barier wejścia dla tych, którzy chcą je wykorzystywać do niepożądanych celów.
W jaki sposób Visa wykorzystuje nowe technologie do ochrony płatności?
Od dekad rozwijamy innowacje w płatnościach. Polska jest zresztą bardzo innowacyjnym rynkiem. Najpierw były płatności kartowe, technologia chip + PIN, później płatności zbliżeniowe, w których Polska stała się jednym z wiodących rynków na świecie. Kolejnym etapem było zabezpieczenie płatności poprzez tokenizację. Wrażliwe dane kartowe zostały zastąpione wirtualnymi numerami, które lepiej zabezpieczają transakcje. Nasze dane pokazują, że dzięki tokenizacji transakcje są nawet o 50 proc. bardziej bezpieczne. Mamy już globalnie 17,5 mld tokenów, czyli trzy razy więcej niż fizycznych kart.
Rozwijamy także technologie oparte na analizie zachowań klientów. Modele uczą się na bazie zachowań transakcyjnych i wychwytują te, które odbiegają od określonych standardów. Pozwala to jeszcze lepiej zabezpieczać transakcje.
Jak zmienia się cały ekosystem płatności i podejście do bezpieczeństwa?
Im bardziej my jako ekosystem jesteśmy zaawansowani technologicznie i wykorzystujemy rozwiązania zwiększające komfort oraz bezpieczeństwo użytkowników, tym bardziej oszuści mają dostęp do podobnych narzędzi, które wykorzystują do niecnych celów. Dlatego tak ważna jest współpraca wszystkich uczestników rynku. Visa od wielu lat aktywnie uczestniczy w wymianie informacji i przekazywaniu obserwowanych trendów organom ścigania – od policji i CBŚ po Europol czy Interpol.
Jak na tle innych rynków wygląda Polska, jeśli chodzi o rozwój płatności?
W płatnościach zbliżeniowych byliśmy i nadal jesteśmy jednym ze światowych liderów. Kolejny etap to płatności mobilne. Coraz częściej korzystamy z portfeli cyfrowych i Polska również w tym obszarze jest jednym z liderów. Teraz pojawiają się agenci AI. Uważamy, że to przyszłość świata e-commerce. Chodzi o to, żeby uprościć i przyspieszyć cały proces zakupowy, ale też by pozostał bezpieczny. Handel agentowy zmierza właśnie w tę stronę. Przy zachowaniu zaufania do procesu i określeniu kryteriów brzegowych agent mógłby docelowo nie tylko wyszukać produkt, ale i wykonać płatność.
Czy konsumenci są gotowi na takie rozwiązania?
Badania Visa pokazują, że duża część, szczególnie młodych użytkowników – do 35 lat już wykorzystuje modele oparte na sztucznej inteligencji w jakiejś części procesu zakupowego. A z biegiem czasu zainteresowanie i zrozumienie tych rozwiązań może się pogłębiać ze względu na wygodę, którą dają. Wszystko zależy jednak od tego, jak jako ekosystem zabezpieczymy płatności i jak wyedukujemy społeczeństwo. Łatwe i przyjemne płatności również mogą zostać wykorzystane przez oszustów. Socjotechnika ma się bardzo dobrze i prawdopodobnie nie wynaleziono jeszcze idealnego narzędzia, które mogłoby sobie z nią poradzić.
Czy regulacje nie ograniczają innowacji w finansach?
W Europie rzeczywiście mamy sytuację inną niż w Stanach Zjednoczonych, gdzie biznes ma większą swobodę działania i testowania różnych rozwiązań. W Europie z kolei rozwiązania starają się być maksymalnie bezpieczne dla użytkownika. Mamy obecnie na stole nowe regulacje dotyczące usług finansowych. Mówią one m.in. o tym, że wymiana informacji pomiędzy wszystkimi uczestnikami rynku finansowego powinna być coraz bardziej pogłębiana, a dzielenie się wiedzą powinno mieć jeszcze większy wpływ na bezpieczeństwo konsumenta. Wspieramy takie podejście. Trzeba zachować balans między komfortem i bezpieczeństwem.
Jaką rolę będzie odgrywała w przyszłości biometria?
Model płatności idzie w stronę mobilną. Wielu Polaków korzysta już z aplikacji swoich banków bezpośrednio w telefonie i loguje się za pomocą biometrii – odcisku palca czy oka. Biometria może stanowić dodatkową warstwę bezpieczeństwa transakcji. Przyszłościowo mówimy także o biometrii behawioralnej, czyli mierzeniu określonych zachowań, które mogą wpływać na przebieg procesu zakupowego. Zawsze jednak zachęcamy, żeby dwa razy sprawdzić, co robimy, zanim zaakceptujemy transakcję, i upewnić się, czy pochodzi ona z wiarygodnego źródła. Ważne jest również stosowanie dwuskładnikowego uwierzytelniania i możliwie mocne zabezpieczanie dostępów.
Materiał powstał we współpracy z VISA
