Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest „klątwa 38 milionów” i dlaczego usypia ona ambicje polskich innowatorów?
- Z jakimi głównymi barierami, od regulacji po płatności, mierzą się firmy wchodzące na nowe rynki?
- Dlaczego bliskość geograficzna nie zawsze jest dobrym kryterium wyboru pierwszego rynku zagranicznego?
- Co dla inwestora jest mocniejszym sygnałem gotowości do ekspansji niż najlepszy biznesplan?
Rodzimi przedsiębiorcy rozkręcający biznes mają z reguły bardzo ambitne plany, w tym te związane z wejściem ze swoją innowacją na rynki innych państw. Szybko jednak okazuje się, że krajowy rynek jest na tyle duży, że pomysł na ekspansję trafia do szuflady. Ta tzw. klątwa 38 mln, odnosząca się do liczby potencjalnych konsumentów na polskim rynku, nieustannie gasi impuls do międzynarodowego rozwoju.
Kluczem do sukcesu start-upów jest pozyskanie pierwszych zagranicznych klientów
– Duży rynek krajowy daje polskim start-upom komfort, którego nie mają firmy z mniejszych gospodarek, bo mogą najpierw zbudować skalę w kraju – wyjaśnia reguły „klątwy” Paulina Brym-Ciuba, szefowa Startup Hub Poland.
Polski rynek jest na tyle obszerny, że na start początkującym przedsiębiorcom wystarczy, ale problem w tym, że w dobie innowacyjnych biznesów działanie globalne, transgraniczne, powinno być wpisane w DNA. I tu przewagę zyskuje np. Estonia, gdzie innowatorzy już na wstępie zakładania działalności programują ją jako międzynarodowy biznes. Efekty są takie, że – jak wynika z najnowszego raportu „Scaling Beyond Borders: How Payments Are Becoming a Growth Lever for Startups in Estonia, Latvia, Lithuania and Poland”, przygotowanego dla PayPal, a który „Rzeczpospolita” publikuje jako pierwsza – ledwie 30 proc. start-upów nad Wisłą prowadzi sprzedaż za granicą. Dla porównania w krajach bałtyckich ten wskaźnik sięga przeszło 59 proc. Tak słaby wynik osiągamy mimo tego, że aż blisko 86 proc. badanych firm w naszym kraju deklaruje plany wejścia na nowe rynki zagraniczne. Badania pokazują, że przedsiębiorcy boją się wyzwań i ryzyk, jakie wiążą się z ekspansją.
– Nasze programy akceleracyjne pokazują, że w praktyce ekspansja zaczyna się na długo przed formalnym wejściem na rynek. Założyciele muszą najpierw sprawdzić, czy ich model sprzedaży da się przenieść na inne rynki oraz czy umowy, systemy płatności i logistyka są na to gotowe. Intuicja wypracowana na rynku krajowym nie przekłada się automatycznie na inne rynki – zauważa Brym-Ciuba.
65 proc. start-upów, które prowadzą sprzedaż za granicą, z tej działalności uzyskuje nie więcej niż 10 proc. przychodów. Eksperci twierdzą, że kluczem jest pozyskanie pierwszych zagranicznych klientów, bo to oni są dowodem, że model biznesowy naprawdę sprawdza się poza Polską. Tyle, że właśnie zdobycie klientów króluje wśród barier hamujących zagraniczny rozwój. Według raportu mówi o tym 86 proc. badanych. Kolejne 67 proc. wskazuje na złożoność regulacyjno-podatkową, zaś 41 proc. na problemy z płatnościami i transakcjami. W tym ostatnim wypadku chodzi m.in. o opłaty transgraniczne i kwestie walutowe, które stanowią wyzwanie dla 75 proc. firm, czy oferowanie lokalnych metod płatności (tu kłopoty ma blisko 55 proc. ankietowanych).
Czytaj więcej
Byli menedżerowie Google i JPMorgan stworzyli narzędzie rozwiązujące problem milionów uczniów i dorosłych potrzebujących urzędowych fotografii. Sna...
– Wielu największych sprzedawców, z którymi współpracujemy, zaczynało jako start-upy, dlatego znamy tę drogę od środka. Na nowym rynku każda sprzedaż sprowadza się do tego samego momentu – płatności. Klient, który nie zna jeszcze marki, w ciągu kilku sekund decyduje, czy powierzyć jej swoje pieniądze i dane osobowe. Znaną i bezpieczną metodę płatności rozpoznaje natychmiast – komentuje Maria Teresa Minotti, dyrektor generalna PayPal m.in. na Europę Środkowo-Wschodnią.
Liczy się model sprzedaży
– Z naszej perspektywy największym wyzwaniem nie jest sama technologia, ale umiejętność przełożenia jej na powtarzalny model sprzedaży na nowym rynku. Polskie start-upy często dysponują bardzo dobrymi rozwiązaniami technologicznymi, natomiast niedoszacowują kosztów, czasu i kompetencji niezbędnych do ich komercjalizacji za granicą – mówi Anna Aranowska-Bablok, prezes Adiuvo Investments.
Jak wyjaśnia, ekspansja to nie tylko przetłumaczenie strony internetowej czy zatrudnienie lokalnego handlowca, ale zbudowanie całego mechanizmu pozyskiwania klientów i generowania przychodów.
– Przede wszystkim trzeba jednak ustalić, który rynek powinien być pierwszym kierunkiem ekspansji. W sektorach regulowanych, takich jak technologie medyczne, należy uwzględnić lokalne wymagania certyfikacyjne, kwestie refundacji i dostęp do systemu ochrony zdrowia. Każdy rynek ma własną specyfikę. W Niemczech kluczowe mogą być lokalne referencje, wiarygodność dostawcy i bardzo długi proces decyzyjny, w USA odpowiednio zbudowane kanały sprzedaży i znaczący budżet na pozyskanie klientów oraz lokalną walidację produktu, a w Wielkiej Brytanii dopasowanie oferty do lokalnych procedur zakupowych. Choć bliskość geograficzna może podpowiadać pierwszy kierunek ekspansji, rynki ościenne nie zawsze są najlepszym miejscem do rozpoczęcia skalowania biznesu za granicą – tłumaczy Aranowska-Bablok.
Jak zauważa Mikołaj Budzanowski, prezes InnoEnergy CE, szczególne znaczenie ma odpowiedni partner lokalny, który zna rynek, ma relacje z klientami i potrafi wesprzeć wdrożenie technologii.
Czytaj więcej
Założony przez Rafała Modrzewskiego operator satelitów radarowych Iceye za gotówkę zamierza przejąć 100 proc. akcji włoskiej spółki Avio. Plan zakł...
– W sektorze energetycznym i przemysłowym skuteczną drogą ekspansji jest wejście do łańcucha dostaw większego przedsiębiorstwa. To wymaga udowodnienia jakości produktu, jego niezawodności oraz zdolności do realizacji zamówień. Dla funduszu mocnym argumentem będzie więc pilotaż u potencjalnego klienta i jasno określone warunki przejścia do kontraktu komercyjnego – podkreśla. – Trzeba też realistycznie oceniać czas. Procesy testowania, kwalifikacji dostawcy i wdrażania technologii za granicą potrafią trwać równie długo jak w Polsce. Spółka musi mieć kapitał, aby je przejść – kontynuuje.
Tyle że, jak zaznacza Ola Piętka, prezes Specsight i członkini AI Chamber, dla inwestora najmocniejszym sygnałem nie jest plan ekspansji w prezentacji, a pierwsi płacący klienci za granicą.
– To pokazuje, że founder już zna ten rynek i potrafi na nim sprzedawać, a nie dopiero zamierza go poznać. Dlatego warto testować zagraniczne rynki od samego początku, a nie odkładać to na moment, gdy firma urośnie w Polsce – radzi Piętka.