Wraz z e-receptami wejdziemy do Europy

Rz: Dlaczego sektorowi ochrony zdrowia potrzebna jest informatyzacja?

Dla mnie cyfryzacja wiąże się przede wszystkim z poprawą jakości świadczenia usług medycznych, możliwością podejmowania lepszych decyzji klinicznych i poprawą relacji między lekarzem a pacjentem. System informatyczny jest w stanie szybko i dokładnie przeskanować historię choroby pacjenta i wybrać z niej istotne informacje, do których lekarz nie miałby szansy dotrzeć podczas jednej wizyty, bo wymagałoby to od niego przejrzenia kilkudziesięciu lub nawet kilkuset dokumentów. Wdrożenie i uruchomienie rozwiązań informatycznych umożliwia szybszy kontakt pacjenta z lekarzem i niewątpliwie przyczyni się do podniesienia efektywności systemu min. poprzez skrócenie kolejek oczekujących.

W jaki sposób?

W USA, które są pionierem cyfryzacji w medycynie, większość lekarzy w swojej pracy korzysta z bezpiecznych aplikacji na smartfona i za ich pomocą komunikuje się z pacjentem. Pacjent może wysłać lekarzowi wiadomość o symptomach i zdalnie otrzymać odpowiedź, czy opisana sytuacja wymaga szerszej konsultacji. Jeśli tak, lekarz może od razu zlecić badania i wyznaczyć ich termin. Po wykonaniu badań lekarz ma natychmiastowy dostęp do ich wyników. Kolejnym krokiem może być zdalne wyznaczenie pacjentowi terminu wizyty. Cały proces odbywa się on-line, a pacjent unika oczekiwania w kolejce do rejestracji.

Mówi się jednak, że amerykańscy lekarze mają już dosyć cyfrowej medycyny, a szpitale werbując ich do pracy reklamują się jako te nie korzystające z dokumentacji medycznej.

USA elektroniczną dokumentację medyczną (EDM) wdrażały jako jeden z pierwszych krajów używając programów, które jedynie rejestrowały dane pacjenta. Dziś wiele placówek nadal korzysta z programów, które są skomplikowane w obsłudze. Doszło do sytuacji, że 30-40 proc. personelu medycznego w USA jest wypalona zawodowo m.in. w związku z korzystaniem z narzędzi informatycznych, które są traktowane jako kolejne obciążenie biurokratyczne. Okazało się, że niektóre programy wymagają nawet 450 kliknięć, by wprowadzić dane pacjenta, co w każdym jest w stanie zabić chęć do pracy. Stąd prowadzona m.in. przez agendy rządowe akcja „meaningful use”, która zmierza do tego, by dane wprowadzało się łatwiej, a system był w stanie szybko je przetworzyć i wyświetlić informację kliniczną istotną dla lekarza. Doświadczenie USA to lekcja dla Europy i Polski, gdzie obecnie podejmowane są intensywne działania dotyczące informatyzacji systemów ochrony zdrowia, w tym wdrażania elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM). Podczas projektowania systemów przede wszystkim skupić należy się na tym, by stanowiły one wsparcie w prowadzeniu terapii.

Czyli bazujemy głównie na doświadczeniach Amerykanów?

Zawsze warto uczyć się na cudzych błędach, a nie na własnych. Warto zauważyć, że w badaniu Najwyższej Izby Kontroli na temat jakości prowadzenia dokumentacji medycznej pojawiły się sygnały od lekarzy, którzy przyjmując pacjenta po raz pierwszy, nie mają czasu przejrzeć wszystkich dokumentów z historii choroby. Traktuję to jako zapowiedź tego, że wszyscy będziemy wymagać więcej od narzędzi IT.

Dostawcy usług korzystają z tych doświadczeń i są już na polskim rynku rozwiązania będące w stanie przeskanować historię dokumentów danego pacjenta i wyświetlić lekarzowi podsumowanie istotne z punktu widzenia jego specjalności. Projektując nowe rozwiązania stale zacieśniamy współpracę z różnymi grupami zainteresowanych np.: stowarzyszeniami pacjenckimi, przedstawicielami zawodów medycznych czy dostawców rozwiązań informatycznych. Chcemy poznać opinię bezpośrednich uczestników i odbiorców wprowadzanych zmian.

Jak wiele polskich placówek medycznych korzysta dziś z EDM?

Choć ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia nakłada obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej wyłącznie w formie elektronicznej od 1 stycznia 2018 r., wiele podmiotów korzysta z niej od dawna. Z przeprowadzonego przez CSIOZ w 2016 r. badania dotyczącego poziomu informatyzacji podmiotów leczniczych wynika, że jest on o ponad 10 proc. wyższy niż w 2014 r., kiedy z EDM korzystało 25 proc. szpitali (dziś ponad 41 proc.). Z kolei placówek udzielających stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne, jest 26 proc. Zgodnie z wynikami badania ankietowego, już dziś 54,73 proc. szpitali korzysta również z rozwiązań telemedycznych w zakresie diagnostyki obrazowej wymieniając zdjęcia rentgenowskie, zapisy z badań USG czy rezonansu za pomocą programów czy informatycznych nośników danych.