Rząd w Katmandu wezwał Metę i TikToka do natychmiastowych działań. Równolegle do dramatycznej akcji ratunkowej w dolinach rzecznych himalajskiego kraju platformy takie jak Facebook, Instagram, TikTok, YouTube i X zostały zalane wielojęzycznymi fałszywkami. Obok autentycznych relacji z niszczycielskiej powodzi błyskawicznej pojawiają się materiały, które tylko udają dokumentację katastrofy. Skala nadużyć obejmuje zarówno fałszywe zbiórki pieniędzy, w których oszuści podstawiają kody QR do wyłudzania wpłat od darczyńców, jak i materiały wideo wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Władze Nepalu przeprowadziły bezpośrednie rozmowy z przedstawicielami Mety i TikToka, domagając się zaostrzenia procedur moderacyjnych oraz skrócenia czasu reakcji na dezinformację.
Czytaj więcej
Liczba ofiar śmiertelnych powodzi błyskawicznej, która nawiedziła 26 sierpnia himalajski region przy granicy z Tybetem, wzrosła do 903. Odnotowano...
Cyfrowy chaos
Bijay Kumar Roy, koordynator nepalskiej rządowej grupy zadaniowej ds. regulacji i zarządzania mediami społecznościowymi, podkreślił, że administracja oczekuje usuwania wprowadzających w błąd materiałów natychmiast po zgłoszeniu. Obecny model moderacji, w którym platformy reagują w ciągu 24-48 godzin, w warunkach dynamicznego kryzysu humanitarnego okazuje się niewystarczający. Rząd zaapelował również o zmianę działania algorytmów, tak aby platformy mogły proaktywnie identyfikować i ograniczać zasięg manipulacji oraz drastycznych treści, zanim staną się one wiralowe.
Globalne redakcje fact-checkingowe, w tym AFP, BBC oraz australijski AAP FactCheck, zidentyfikowały dziesiątki materiałów wprowadzających odbiorców w błąd. Analiza jednego z popularnych, 10-sekundowych klipów, rzekomo przedstawiających zalewane nepalskie miasto, wykazała obecność cyfrowych znaczników Google SynthID, potwierdzających wygenerowanie wideo przez AI. Eksperci zwracają uwagę na typowe ślady generatywnej sztucznej inteligencji widoczne w fałszywych materiałach: obiekty znikające między klatkami, konstrukcje nagle przekształcające się w głazy czy budynki pojawiające się znikąd podczas ruchu wirtualnej kamery. Choć Meta część materiałów oznaczyła etykietą „treści AI”, a narzędzia detekcyjne OpenAI wykryły niewidoczne znaki wodne, tempo rozprzestrzeniania się nieprawdziwych materiałów wciąż wyprzedza działania weryfikacyjne.
Czytaj więcej
Wygenerowany głos Joe Bidena zniechęcający do wyborów i spreparowany film porno z udziałem piosenkarki Taylor Swift to ledwie zapowiedź plagi deepf...
Tragiczny bilans żywiołu
Cyfrowa dezinformacja uderza w Nepal w najgorszym możliwym momencie. Katastrofa, zapoczątkowana 26 sierpnia potężną powodzią błyskawiczną nad rzeką Trishuli, została wywołana — jak wskazuje United States Geological Survey — przez nagłe oberwanie się lodowca przy granicy Nepalu z Tybetem. Masy wody i rumowiska spustoszyły najpierw posterunki graniczne, a następnie z pełną siłą uderzyły w nepalskie dystrykty Rasuwa i Nuwakot. Skala zniszczeń rośnie z każdą dobą. Według najnowszego bilansu nepalskiej agencji zarządzania kryzysowego NDRRMA liczba potwierdzonych ofiar śmiertelnych wzrosła do 903. Gwałtownie powiększa się też lista zaginionych. Obecnie poszukiwanych jest 4247 osób, w tym 592 cudzoziemców. Po stronie chińskiej zaginęły 554 osoby. W akcji ratunkowej uczestniczy blisko 21 tys. żołnierzy i funkcjonariuszy, wspieranych przez specjalistów od ratownictwa tunelowego z Indii i Chin. Kluczowym zadaniem pozostaje dotarcie do 933 pracowników uwięzionych w sześciu podziemnych tunelach elektrowni wodnych, gdzie przejście tarasują zwały skał i błota.
Dotychczas w całym kraju ewakuowano ponad 10 tys. poszkodowanych. Z powodu przepełnienia kostnic i zagrożenia epidemiologicznego w dystrykcie Ćitwan rozpoczęto masowe pochówki niezidentyfikowanych ofiar. Poprzedza je pobieranie próbek DNA przez zespoły medycyny sądowej. W tej sytuacji walka z fałszywymi treściami nie jest już tylko sporem o moderację internetu. Dla Nepalu staje się elementem bezpieczeństwa publicznego, bo od szybkiego przepływu wiarygodnych informacji zależą akcja ratunkowa, pomoc dla poszkodowanych i ochrona darczyńców przed oszustami.
