Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie dane z „Czarnej księgi” resortu cyfryzacji obrazują skalę zagrożeń dla najmłodszych w internecie.
  • Na czym polegać będzie mechanizm blokowania nielegalnych treści wdrażany przez akt o usługach cyfrowych.
  • Dlaczego prezydent zawetował pierwotną wersję ustawy i jakie zmiany wprowadzono w nowym projekcie.
  • Jakie nowe obowiązki i odpowiedzialność ustawa nakłada na największe platformy cyfrowe, takie jak TikTok i Facebook.

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski (Lewica) zaapelował w czwartek do prezydenta Karola Nawrockiego, aby podpisał drugą ustawę wdrażającą tzw. akt o usługach cyfrowych (DSA2), w praktyce pozwalającą na blokowanie nielegalnych treści w internecie.

Ustawa została skierowana do podpisu prezydenckiego 23 października. Wcześniej, 8 października, po atakach „nożowników” w polskich szkołach i apelu premiera Donalda Tuska – przyjął ją Sejm.

Ustawa o blokowaniu i odblokowywaniu treści w mediach społecznościowych czeka na podpis

Ustawa stanowi drugą część przepisów umożliwiających stosowanie w Polsce uregulowań DSA, unijnego aktu nakładającego odpowiedzialność na platformy takie jak Facebook, TikTok itp. za publikowane na nich treści. W dużym skrócie chodzi o egzekwowanie od platform cyfrowych przestrzegania praw ich użytkowników: szybkie usuwanie nielegalnych i szkodliwych treści, czy odblokowywanie niesłusznie unieruchomionych kont.

Termin na to, aby prezydent wypowiedział się w sprawie ustawy, mija w piątek 13 listopada. Rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego Rafał Leśkiewicz potwierdził, że decyzja zostanie ogłoszona „najpóźniej” tego dnia.

W czwartek minister cyfryzacji przedstawił raport zatytułowany „Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce”. Wynikało z niego, że 45 proc. dzieci i nastolatków w Polsce miało styczność z agresją seksualną w sieci.

– Musimy zmusić platformy cyfrowe do działania, do tego, żeby szybko i bezwzględnie zdejmowały nieprawdziwe informacje, żeby walczyły z dezinformacją – apelował w czwartek Krzysztof Gawkowski.

„Czarna księga” resortu cyfryzacji pokazuje skalę problemu w internecie

Publikacja resortu cyfryzacji stanowi podsumowanie danych zebranych przez krajowe i zagraniczne instytucje (m.in. NASK, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Dyżurnet.pl oraz WHO) na temat przemocy rówieśniczej, cyberagresji seksualnej, fikcyjności kontroli wieku przez platformy, nowych zagrożeń wynikających z upowszechniania się treści generowanych przez sztuczną inteligencję.

„Obraz, jaki wyłania się z dokumentu, jednoznacznie dowodzi, że samoregulacja cyfrowych gigantów poniosła całkowitą klapę, a rodzice i szkoła zostali pozostawieni sami sobie w walce z algorytmami zaprojektowanymi tak, by uzależniać i żerować na skrajnych emocjach” – czytamy w streszczeniu opracowania MC.

Przytoczono w nim dane mówiące o przemocy rówieśniczej i osamotnieniu ofiar. 39 proc. polskich nastolatków miało doświadczyć cyberprzemocy (wyzywania, ośmieszania, poniżania czy szantażu), a u blisko co czwartej osoby (24 proc.) nękanie powracało co najmniej raz w miesiącu. Aż 47 proc. pokrzywdzonych uczniów nikomu o tym nie powiedziało i nie podjęło żadnych działań.

Blisko połowa badanych nastolatków (45,5 proc.) w wieku 14–18 lat padła w ostatnim roku ofiarą cyberagresji seksualnej. Co dziesiątemu uczniowi (10,6 proc.) grożono ujawnieniem materiałów intymnych. Ponad 70 proc. pokrzywdzonych ukryło najbardziej dotkliwy incydent przed dorosłymi, a 76,5 proc. ofiar nie znało tożsamości swojego oprawcy – przytacza MC.

Choć regulaminy platform formalnie wymagają ukończenia 13 lat, aby ktoś mógł z nich korzystać, z samego TikToka w Polsce korzysta aktywnie około 760 tysięcy dzieci w wieku 7–12 lat, a z Instagrama – blisko 290 tysięcy – wskazało MC. "Średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią w sieci wynosi w Polsce 11 lat i 3 miesiące” – podano.

Ustawa wprowadza procedurę umożliwiającą szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo w internecie, przy jednoczesnym poszanowaniu praw użytkowników sieci.

Prawna batalia trwa od dwóch lat. Prezes UKE już działa i zaczął zbierać wnioski internautów

Batalia o wdrożenie przepisów umożliwiających korzystanie z regulacji DSA w Polsce trwa od około 2 lat. 18 grudnia 2025 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz o zmianie innych ustaw (druk 1757). W styczniu br. prezydent zawetował ją i zaapelował o szybkie przygotowanie lepszej wersji.

Powodem były paragrafy dotyczące mechanizmu usuwania nielegalnych treści. Zostały one wydzielone do osobnej ustawy, a 25 września prezydent podpisał niezawierającą ich ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, która stanowi wdrożenie pierwszej puli przepisów DSA.

Czytaj więcej

Polacy mają dość dezinformacji. Prawie 40 proc. zgadza się na kontrolę sieci

Dotyczą one podziału kompetencji wśród organów państwa, nakładania kar i mechanizmów ich egzekwowania. Od tamtej pory do nowej roli przygotowuje się prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Od 6 listopada jest koordynatorem ds. usług cyfrowych i zachęca użytkowników do składania skarg dot. podejrzenia naruszenia przepisów DSA.

„Skargi mogą dotyczyć m.in. nieprzestrzegania przez dostawców obowiązków związanych z moderowaniem treści, uzasadnianiem decyzji o ograniczeniu dostępu do treści lub kont użytkowników czy zapewnieniem mechanizmów odwoławczych” – podał urząd. Zadaniem Koordynatora będzie zbadanie, czy dostawca przestrzega obowiązków wynikających z DSA i w razie stwierdzenia naruszenia podjęcie działań przewidzianych prawem – wyjaśniał.

W styczniu br. wetując pierwszą ustawę, prezydent argumentował, że nie zgadza się na ograniczanie wolności słowa i wprowadzenie administracyjnej cenzury, którą mogłyby być decyzje urzędników o tym, które treści należy usuwać. Karol Nawrocki domagał się kontroli sądowej nad decyzjami w tej sprawie, porównując prezesa UKE do orwellowskiego Ministerstwa Prawdy.

Czytaj więcej

Kolejne weta prezydenta Karola Nawrockiego. „Są granice, których przekroczyć nie wolno”

Ministerstwo Cyfryzacji, z którego wyszedł projekt, argumentowało najpierw, że wnoszenie spraw do sądu wydłuży reakcję państwa, a w konsekwencji może uniemożliwić ukaranie winnego i zapobieganie powtarzaniu się sytuacji.

Według resortu cyfryzacji przepisy zmieniono zgodnie ze zgłoszonymi przez prezydenta uwagami. Urzędowa decyzja o blokowaniu treści ma dotyczyć tylko katalogu najcięższych przestępstw, a niezadowolone z decyzji strony będą mogły zgłosić sprzeciw do sądu.