Naukowcy odkryli, jak usuwać „wieczne chemikalia”. Zaskakujące rozwiązanie z USA

Takie wyjątkowo szkodliwe chemikalia, czyli PFAS, są już wszechobecne w środowisku. Zanieczyszczają wody gruntowe i dostają się do naszych organizmów. Naukowcy odkryli, że wiążą się one z wyższym ryzykiem niektórych nowotworów i innych schorzeń.

Publikacja: 17.05.2024 11:07

PFAS wiążą się z wyższym ryzykiem niektórych nowotworów i innych schorzeń

PFAS wiążą się z wyższym ryzykiem niektórych nowotworów i innych schorzeń

Foto: Adobe Stock

Związki PFAS są w użyciu od połowy XX wieku. Ze względu na swoje właściwości takie jak odporność na wodę i tłuszcz są bardzo szeroko wykorzystywane w przemyśle jak również w przedmiotach życia codziennego. Znajdziemy je m.in. w opakowaniach do przechowywania żywności, w farbach, klejach, izolacjach przewodów elektrycznych, detergentach, nieprzywierających powłokach, np. na patelniach czy garnkach, w materiałach ognioodpornych, tkaninach wodoodpornych, a także w niektórych kosmetykach.

W 2009 roku PFAS zostały wpisane na listę trwałych zanieczyszczeń organicznych ze względu na ich wszechobecność, bioakumulatywność i toksyczność. Naukowcy odkryli bowiem, że wiążą się one z wyższym ryzykiem niektórych nowotworów i innych schorzeń.

Światło ultrafioletowe uratuje planetę

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside i Uniwersytetu Clarkson w Poczdamie w stanie Nowy Jork odkryli nową i skuteczna metodę neutralizacji PFAS w środowisku naturalnym.

Czytaj więcej

Te chemikalia trują ziemię i są wieczne. Znalazł się na nie sposób

Metodę opisali w czasopiśmie „Nature Water”. Polega na uzdatnianiu silnie zanieczyszczonej wody światłem ultrafioletowym (UV), siarczynem oraz procesem zwanym utlenianiem elektrochemicznym. „W tej pracy prowadziliśmy badania nad uzdatnianiem wody w oparciu o promieniowanie UV, ale tym razem nawiązaliśmy współpracę z ekspertem ds. utleniania elektrochemicznego na Uniwersytecie Clarkson” – powiedział profesor nadzwyczajny UCR Jinyong Liu, który opublikował prawie 20 artykułów na temat usuwania zanieczyszczeń PFAS z wody. „Połączyliśmy te dwie metody i osiągnęliśmy niemal całkowite zniszczenie PFAS w różnych próbkach wody zanieczyszczonej piankami gaśniczym zawierającymi te chemikalia” - wyjaśnił.

Dzięki współpracy z zespołem kierowanym przez adiunkta Yang Yanga w Clarkson odkryli, że utlenianie elektrochemiczne również rozkłada te substancje. Ich procedura pozwala na zachodzenie tych reakcji w temperaturze pokojowej bez potrzeby dodatkowego ogrzewania lub wysokiego ciśnienia w celu stymulacji reakcji.

Związki PFAS stosowano nie tylko w przedmiotach codziennego użytku, ale także od dziesięcioleci są używane do gaszenia pożarów paliwa lotniczego w setkach wojskowych obiektów oraz lotnisk komercyjnych. Pianki te były również rutynowo stosowane w przypadku mniejszych wycieków paliwa jako środek zapobiegawczy zapobiegający pożarom. Niestety w trakcie gaszenia przedostawały się łatwo do wód gruntowych.

Czytaj więcej

Powstała realna alternatywa dla plastiku. Zwycięstwo w wojnie z odpadami?

Wynalezione przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych w latach 60. XX wieku pianki tworzą wokół spalającej się benzyny i innych łatwopalnych cieczy wodny filtr, który szybko pozbawia ogień tlenu i gasi go.

Amerykańska metoda oczyszczania

Profesor Liu powiedział, że metoda opracowana wspólnie z Yangiem doskonale nadaje się do oczyszczania silnie zanieczyszczonej wody używanej do płukania zbiorników, węży i innego sprzętu gaśniczego. Metodę można również zastosować do utylizacji resztek pojemników po piankach zawierających PFAS.

Ich metoda może również pomóc przedsiębiorstwom wodociągowym uporać się z zanieczyszczeniem wód gruntowych. Zanieczyszczona woda gruntowa jest często oczyszczana za pomocą technologii wymiany jonowej, w której cząsteczki PFAS osiadają na kulkach żywicy w zbiornikach do oczyszczania. Światło UV i metoda utleniania elektrochemicznego opracowana przez Liu i Yanga może efektywniej oczyszczać wodę z „wiecznych chemikaliów".

Związki PFAS są w użyciu od połowy XX wieku. Ze względu na swoje właściwości takie jak odporność na wodę i tłuszcz są bardzo szeroko wykorzystywane w przemyśle jak również w przedmiotach życia codziennego. Znajdziemy je m.in. w opakowaniach do przechowywania żywności, w farbach, klejach, izolacjach przewodów elektrycznych, detergentach, nieprzywierających powłokach, np. na patelniach czy garnkach, w materiałach ognioodpornych, tkaninach wodoodpornych, a także w niektórych kosmetykach.

Pozostało 86% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Technologie
Słynny futurolog: Nanoroboty pozwolą żyć ponad 120 lat. Nieśmiertelność już blisko
Technologie
Sztuczna inteligencja kłamie i zmyśla. Sposób na to znaleźli Norwegowie
Technologie
Tego jeszcze nie było. Jeśli on wygra, sztuczna inteligencja będzie rządzić
Technologie
Sztuczna inteligencja przeorze firmy. Wiemy, kto może się bać
Akcje Specjalne
Firmy chcą działać w sposób zrównoważony
Technologie
Smartfon będzie ładowany raz na miesiąc i trwalszy. Rewolucja w bateriach
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży