AI zmienia poglądy polityczne użytkowników? Naukowcy dostali twarde dowody

Badanie, prowadzone przez Germaina Gauthiera z Uniwersytetu Bocconi we Włoszech, jest rzadkim przykładem losowego eksperymentu przeprowadzonego w warunkach rzeczywistych na dużej platformie społecznościowej. Wpisuje się ono w rosnący dorobek badań pokazujących, w jaki sposób tego typu platformy mogą kształtować postawy polityczne użytkowników.

Eksperyment na żywo: dwa różne feedy, dwa różne efekty

Badacze losowo przydzielili 4965 aktywnych użytkowników platformy X ze Stanów Zjednoczonych do jednej z dwóch grup.

Pierwsza grupa korzystała z domyślnego feedu „Dla Ciebie” („For You”). Zastosowany w nim algorytm wybiera i porządkuje posty, które – jego zdaniem – mają większą szansę zaangażować użytkownika, w tym także wpisy z kont, których dana osoba nie obserwuje.

Czytaj więcej

AI

Maszyny zaczęły czcić „Wielkiego Homara”. Tak działa AI bez ludzkiej kontroli?

W wirtualnym ekosystemie Moltbook, o którym w branży od kilku dni jest bardzo głośno, doszło do z...

Druga grupa korzystała z feedu chronologicznego. Wyświetla on wyłącznie posty z kont obserwowanych przez użytkownika, w kolejności ich publikacji. Eksperyment przeprowadzono w 2023 r. i trwał siedem tygodni.

Konserwatywny zwrot i zmiana postaw wobec Ukrainy

Użytkownicy, którzy przeszli z feedu chronologicznego na „Dla Ciebie”, byli o 4,7 punktu procentowego bardziej skłonni uznawać za priorytetowe kwestie polityczne preferowane przez amerykańskich Republikanów (np. przestępczość, inflację i imigrację). Byli także bardziej skłonni uznawać postępowanie karne wobec prezydenta USA Donalda Trumpa za niedopuszczalne.

Wykazali również przesunięcie w bardziej prorosyjskim kierunku w odniesieniu do wojny w Ukrainie. Na przykład byli o 7,4 pkt. proc. mniej skłonni oceniać pozytywnie prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, a ogólnie uzyskiwali nieco wyższe wyniki w indeksie postaw prorosyjskich.

Czytaj więcej

Technologie

Demokracja zagrożona przez AI? Naukowcy alarmują: boty skuteczniejsze niż telewizja

Naukowcy odkryli, że popularne chatboty mogą zmieniać preferencje wyborców skuteczniej niż kampan...

Badacze przeanalizowali także, w jaki sposób algorytm wywoływał te efekty. Znaleźli dowody na to, że w porównaniu z feedem chronologicznym algorytm zwiększał ogólny udział treści prawicowych o 2,9 pkt. proc. (a wśród postów politycznych o 2,5 pkt. proc.).

Jednocześnie istotnie obniżał widoczność postów z kont tradycyjnych mediów, promując lub wzmacniając wpisy aktywistów politycznych.

Efekt utrzymuje się nawet po wyłączeniu algorytmu

Jednym z najbardziej niepokojących wniosków badania są długofalowe skutki działania algorytmicznego feedu X. Wykazano, że algorytm „popychał” użytkowników do obserwowania większej liczby kont o prawicowym profilu, a nowe wzorce obserwowania utrzymywały się nawet po powrocie do feedu chronologicznego.

Innymi słowy, wyłączenie algorytmu nie „resetowało” tego, co użytkownicy widzą. Jego wpływ okazał się trwalszy niż tylko bieżące, codzienne oddziaływanie.

„Żyjemy w epoce, w której modele AI decydują o kształcie naszej demokracji, i warto wyciągnąć z tego wnioski” – napisał na portalu X prof. Piotr Sankowski, informatyk, doktor habilitowany nauk matematycznych, specjalizujący się w algorytmach.

„To badanie rzuca zupełnie nowe światło na historię badań nad sieciami społecznościowymi. Uderza ono bezpośrednio w słynne badania z 2023 r., publikowane w Science i Nature. Wówczas ogłoszono, że wyłączenie algorytmów na Facebooku i Instagramie nie miało obiektywnie mierzalnego wpływu na polaryzację amerykańskich gospodarstw domowych podczas wyborów w 2020 r. Raport dotyczący X podważa tę tezę, pokazując, że model sztucznej inteligencji realnie kształtuje kluczowe postawy geopolityczne i nastroje społeczne” – napisał prof. Sankowski, komentując najnowsze badania algorytmu platformy X.

Eksperci: algorytmy realnie wpływają na demokrację

Platforma X ma ponad 400 mln użytkowników na całym świecie. Stała się elementem infrastruktury – kluczowym źródłem komunikacji politycznej i społecznej. Gdy systemy techniczne stają się infrastrukturą, mogą stać się niewidoczne – jak elementy tła, o których rzadko myślimy, choć kształtują fundamenty społeczeństwa i mogą być wykorzystywane tuż przed naszymi oczami – napisali badacze w „Nature”.

Sedno sprawy polega na tym, że algorytmy X nie są neutralnymi narzędziami. Stanowią siłę redakcyjną, kształtującą to, co ludzie wiedzą, na kogo zwracają uwagę, kto jest „obcą grupą” oraz co „my” powinniśmy z nią zrobić – a, jak pokazuje nowe badanie, także to, w co ludzie zaczynają wierzyć.