„100 innowacji stulecia”. Azotek galu z Polski odmieni motoryzację

Innowacje materiałowe to jedna ze specjalności polskich startupów i naukowców. Lista rozwiązań obejmuje m.in. kryształki GaN i nowatorskie kompozyty.

Publikacja: 07.06.2020 19:32

„100 innowacji stulecia”. Azotek galu z Polski odmieni motoryzację

Foto: Marlene Awaad/Bloomberg

W Instytucie Chemii Fizycznej PAN trwają prace badawcze nad poprawą wydajności energetycznej perowskitowych powierzchni solarnych. Naukowcom udało się osiągnąć ten cel, a jednocześnie wydłużyć czas życia oraz zwiększyć ich stabilność. To spore osiągnięcie, bo ten nowatorski materiał ma potencjał, by zastąpić fotowoltaiczne panele krzemowe, które są dość grube, sztywne, a ich produkcja jest czasochłonna, skomplikowana i kosztowna.

CZYTAJ TAKŻE: „100 innowacji stulecia”. Energia ze słońca trafi do auta i smartfona

Nad Wisłą osiągnięć w innowacjach materiałowych mamy jednak znacznie więcej, choć rzadko się o nich mówi, gdyż to tematyka niezbyt medialna. Rodzimy potencjał dostrzegają jednak instytucje, które odpowiadają za wspieranie innowacyjnych przedsięwzięć, czego przykładem może być historia spółki Ammono. Firma ta założona została w 1999 roku przez polskich naukowców, którzy opracowali technologię produkcji kryształów z azotku galu.

Azotek galu to podłoże, uznawane za przełomową innowację w dziedzinie optoelektroniki i elektroniki, porównywalną do wdrożenia produktów na bazie krzemu. Posiada niezwykłe właściwości, które powodują, że jego zastosowanie pozwoli na rozwój takich produktów, jak lasery, LED, baterie słoneczne, tranzystory. Płytki wycinane z kryształów GaN znajdują zastosowanie jako podłoża w technologii blu-ray (tzw. niebieskim laserze), czy LED-ach dużej mocy, stosowanych np. w lampach samochodowych. Można je znaleźć także w konwerterach prądu w autach hybrydowych i elektrycznych. Azotek galu to związek syntetyczny, który jest znacznie lepszym półprzewodnikiem niż szeroko wykorzystywany w elektronice krzem.

Jak tłumaczy nam Konrad Trzonkowski, dyrektor zarządzający Agencji Rozwoju Przemysłu, instytucja ta z końcem 2018 r. udzieliła Instytutowi Wysokich Ciśnień PAN pożyczkę w kwocie niemal 15 mln zł na nabycie od syndyka pozostającej w upadłości spółki Ammono. I uratowała innowacyjne przedsięwzięcie.

CZYTAJ TAKŻE: „100 innowacji stulecia”. Przełomowe odkrycia medyczne Polaków

– Kryształki GaN mogą zrewolucjonizować przemysł energetyczny, motoryzacyjny, zbrojeniowy, kosmiczny, elektroniczny. Mogą przyczynić się do znaczącego obniżenia zużycia energii elektrycznej w gospodarce, a także zrewolucjonizować produkcję baterii do samochodów elektrycznych, które jeździłyby dłużej na jednym ładowaniu – wylicza Konrad Trzonkowski.

Dzięki uzyskaniu wsparcia finansowego od ARP instytut stał się właścicielem technologii produkcji kryształów podłożowych z azotku galu oraz przejął infrastrukturę umożliwiającą prowadzenie tej produkcji w skali przemysłowej. – Dziś prowadzi dalsze prace badawczo-rozwojowe nad tą technologią – podkreśla dyrektor zarządzający ARP.

Przykładów wykorzystania innowacyjnych materiałów przez polskie statupy jest więcej, jak choćby Fibratech, czy GeniCore. Ta pierwsza firma dzięki wsparciu Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni, opracowała ultralekką felgę z kompozytu węglowego. Jej waga to jedynie 3,5 kg, podczas gdy obecnie stosowane alufelgi mają wagę od 6 do 13 kg.

CZYTAJ TAKŻE: „100 innowacji stulecia”. Futurystyczny metal II RP

Wspomniana GeniCore to z kolei spółka, w którą zainwestował polski miliarder Michał Sołowow. Warszawski startup specjalizuje się w innowacyjnym spiekaniu materiałów kompozytowych przy wykorzystaniu technologii metalurgii proszków. Nowoczesne rozwiązania stosowane przez GeniCore mogą być wykorzystywane przy produkcji innowacyjnych materiałów kompozytowych stosowanych w wielu gałęziach przemysłu.

W portfelu Sołowowa jest jeszcze inna firma tego sektora – New Era Materials. Stworzyła technologię bazującą na żywicach syntetycznych, pozwalającą na produkcję materiałów kompozytowych.

""

cyfrowa.rp.pl

W Instytucie Chemii Fizycznej PAN trwają prace badawcze nad poprawą wydajności energetycznej perowskitowych powierzchni solarnych. Naukowcom udało się osiągnąć ten cel, a jednocześnie wydłużyć czas życia oraz zwiększyć ich stabilność. To spore osiągnięcie, bo ten nowatorski materiał ma potencjał, by zastąpić fotowoltaiczne panele krzemowe, które są dość grube, sztywne, a ich produkcja jest czasochłonna, skomplikowana i kosztowna.

CZYTAJ TAKŻE: „100 innowacji stulecia”. Energia ze słońca trafi do auta i smartfona

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Technologie
Powstały rozciągliwe i samonaprawiające się baterie. Inspiracją zwierzę wodne
Materiał Promocyjny
Jak wykorzystać potencjał elektromobilności
Technologie
Przełomowe odkrycie. Era elektroniki o niespotykanej szybkości, wydajności i miniaturyzacji
Technologie
Armia amerykańska stawia na roboty. Co trzeci żołnierz będzie maszyną
Technologie
To już koniec krzemu. Powstają chipy 20 tys. razy cieńsze od ludzkiego włosa
Technologie
Będą miały sześć nóg. Niewidomym pomogą „psy przewodniki”