Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega inicjatywa „europeizacji” TikToka i jakie zagrożenia ma ona wyeliminować?
- Dlaczego struktura właścicielska aplikacji jest postrzegana jako zagrożenie dla europejskiej demokracji?
- Jak na propozycję Niemiec i Austrii reaguje sam TikTok?
Inicjatywę ogłosili we wspólnym oświadczeniu niemiecki minister ds. mediów i kultury Wolfram Weimer oraz austriacki sekretarz stanu ds. cyfryzacji Alexander Pröll. Politycy wzywają pozostałe stolice Unii Europejskiej do poparcia projektu określonego mianem „inicjatywy na rzecz europeizacji TikToka” – podał serwis Politico.
Wzorem może być to, co wydarzyło się na początku br. za oceanem, gdy Amerykanie przejęli większość udziałów tamtejszej platformy.
TikTok mówi „nie”
Zdaniem obu rządów obecna struktura właścicielska popularnej aplikacji krótkich wideo stwarza poważne ryzyko dla bezpieczeństwa oraz stabilności procesów demokratycznych w Europie. Głównym źródłem obaw jest powiązanie platformy z jej właścicielem – chińskim koncernem technologicznym ByteDance z siedzibą w Pekinie. Weimer i Pröll podkreślają, że ze względu na chińskie przepisy i strukturę korporacyjną nie ma pewności, w jakim zakresie władze w Pekinie mogą uzyskać dostęp do wrażliwych danych osobowych milionów Europejczyków. Celem planu jest stworzenie takiej struktury właścicielskiej dla unijnej odnogi TikToka, która zapewni Europejczykom pełną kontrolę zarówno nad infrastrukturą danych, jak i nad samymi algorytmami rekomendacji treści, kształtującymi opinię publiczną.
Choć ministrowie z Niemiec i Austrii zaapelowali do partnerów z UE o wspólne działanie – temat ma być poruszany podczas czwartkowego spotkania unijnych ministrów kultury w Brukseli – nie przedstawili jeszcze mechanizmu wyłonienia nowego właściciela. Już wcześniej, w lutym i maju, Wolfram Weimer sygnalizował ten pomysł, sugerując m.in. powołanie konsorcjum europejskich firm medialnych. Komisja Europejska podchodziła dotąd do koncepcji z dystansem, wskazując, że Bruksela bada zgodność platform z unijnym prawem, a nie narodowość ich właścicieli. Sam TikTok stanowczo odrzucił propozycję Berlina i Wiednia, oceniając w komentarzu dla Politico, że nie ma dla niej podstaw. Mimo to platforma znajduje się w Europie pod rosnącą presją regulacyjną. W 2025 r. irlandzki organ ochrony danych nałożył na TikToka karę w wysokości 530 mln euro za nieprawidłowości przy transferze danych europejskich użytkowników do Chin. Równolegle unijne instytucje prowadzą postępowania dotyczące wpływu aplikacji na przebieg wyborów w krajach członkowskich.
Czytaj więcej
Bruksela wstępnie uznała, że TikTok narusza unijne prawo o usługach cyfrowych (DSA). Zdaniem Komisji Europejskiej algorytm „Dla Ciebie” może zamyka...
Amerykański wzorzec
Propozycja Niemiec i Austrii jest bezpośrednim nawiązaniem do rozwiązania wypracowanego w Stanach Zjednoczonych. W styczniu 2026 r. ByteDance sfinalizował umowę powołującą w USA nową spółkę joint venture – TikTok USDS Joint Venture LLC. Ta przejęła odpowiedzialność za ochronę danych ponad 200 mln amerykańskich użytkowników, bezpieczeństwo aplikacji oraz jej algorytmy. Porozumienie zakończyło wieloletni spór zapoczątkowany w sierpniu 2020 r., gdy prezydent Donald Trump po raz pierwszy próbował zakazać aplikacji ze względów bezpieczeństwa narodowego. W kwietniu 2024 r. w USA uchwalono ustawę nakazującą ByteDance sprzedaż aktywów pod groźbą blokady, co podtrzymał Sąd Najwyższy. Trump wstrzymał jednak egzekwowanie zakazu, doprowadzając do transakcji. W amerykańskiej spółce 80,1 proc. udziałów objęli inwestorzy ze Stanów Zjednoczonych i rynków międzynarodowych, a ByteDance zachował pakiet 19,9 proc. Trzej główni inwestorzy zarządzający – gigant chmurowy Oracle, fundusz private equity Silver Lake oraz fundusz MGX z Abu Zabi – przejęli po 15 proc. udziałów. W gronie udziałowców znaleźli się też m.in. Dell Family Office (fundusz założyciela Dell Technologies Michaela Della), Vastmere Strategic Investments, Alpha Wave Partners, Revolution, Merritt Way, Via Nova, Virgo LI oraz NJJ Capital. Zgodnie z umową algorytm rekomendacji TikToka w USA jest od nowa trenowany, testowany i aktualizowany na bazie danych amerykańskich użytkowników w infrastrukturze chmurowej Oracle. Nadzór nad spółką sprawują byli menedżerowie TikTok USDS (przy udziale globalnego szefa TikToka w radzie nadzorczej). To właśnie ten model wyodrębnienia lokalnej spółki z większościowym kapitałem zachodnim Berlin i Wiedeń chciałyby przenieść na grunt europejski.