Premier Rosji podpisał dekret o przydzieleniu 12,4 mld rubli (260 mln zł) na budowę synchrotronu na Wyspie Ruskiej położonej kilometr od Władywostoku. Za te pieniądze na potrzeby naukowego kompleksu zostanie zbudowany obiekt o powierzchni około 20 tys. m kw. Zakończenie prac planowane jest na 2026 rok. Inwestorem budowy jest Narodowe Centrum Badawcze „Instytut Kurczatowa” - informuje „Kommersant”.

Synchrotron to kompleks akceleracyjny, w którym elektrony poruszają się z prędkością bliską prędkości światła. Cząstki są przyspieszane przez pola magnetyczne wytwarzane wewnątrz pierścienia synchrotronowego przez specjalne magnesy. Przyspieszając wewnątrz tego pierścienia, cząstki emitują specjalne promieniowanie, które naukowcy wykorzystują w szczególności do badania różnych materiałów.

Oficjalnie według służby prasowej rządu badania, które mają być prowadzone w synchrotronie, pozwolą na „opracowanie nowych materiałów przeznaczonych m.in. do pracy w ekstremalnych warunkach. Ponadto naukowcy będą mieli dostęp do opracowywania leków przeciwbakteryjnych i przeciwwirusowych nowej generacji”.

Jest jeszcze jeden aspekt wykorzystania synchrotronu. Przyspieszone w nim cząstki są źródłem charakterystycznego promieniowania zwanego promieniowaniem synchrotronowym. Unikalne właściwości tego światła to m.in. ogromna intensywność w wiązce – jest ono miliony razy jaśniejsze od światła, które dociera do Ziemi ze Słońca.

Czytaj więcej

Amerykańska riposta na laser Rosji. Może niszczyć rakiety i satelity

Takie wiązki cząstek jak i samo światło synchrotronowe pozwalają zajrzeć w głąb materii i dokonać precyzyjnych analiz. Promieniowanie synchrotronowe stymuluje również procesy zachodzące w materii – wywołuje zmiany w badanych obiektach. Wszystko to daje ogromne pole nie tylko do wykorzystania w sferze cywilnej ale i w wojskowości.

O tym, że celem mogą być także prace nad nową bronią, świadczy zamawiający inwestycję - Instytut Kurczatowa. Ten sowiecki twór, powstały w 1943 roku z rozkazu Stalina, od początku istnienia pracował nad sowiecką bronią atomową, wodorową i termojądrową.

To w tym instytucie w 1949 r powstała pierwsza sowiecka bomba atomowa, a w 1953 r pierwsza na świecie bomba wodorowa. Tam opracowano technologie atomowych łodzi podwodnych czy elektrowni atomowych. W instytucie naukowcy pracowali nie zawsze z własnej woli. Wielu było jednocześnie więźniami gułagów.

Inwestycja w synchrotron jest częścią prac nad wykonaniem dekretu Putina, który określił etapy rozwoju badań synchrotronowych i neutronowych.