Reklama

Pierwiastek z Księżyca wart miliardy zasili komputery kwantowe. Rusza wielki wyścig

Już w 2028 roku na Księżycu ma ruszyć wydobycie helu-3 – gazu, który może przyspieszyć rozwój komputerów kwantowych i otworzyć drogę do nowej kosmicznej gospodarki.

Publikacja: 18.09.2025 13:06

Podpisano umowę na zakup helu-3, który ma być wydobywany na Księżycu / zdjęcie ilustracyjne

Podpisano umowę na zakup helu-3, który ma być wydobywany na Księżycu / zdjęcie ilustracyjne

Foto: Adam / Adobe Stock

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Czego dotyczy umowa między fińską firmą Bluefors a amerykańską firmą Interlune?
  • Czym jest hel-3?
  • Jakie znaczenie ma wydobycie helu-3 na Księżycu dla technologii kwantowej?
  • W jaki sposób ma być wydobywany hel-3 na Księżycu?

Temat umowy zawartej właśnie między fińską firmą Bluefors a amerykańską firmą Interlune na pozyskanie księżycowego surowca szeroko opisuje „The Washington Post”.

Umowa na zakup helu-3 wydobywanego na Księżycu: Co przewiduje?

Fińska firma Bluefors zajmuje się projektowaniem i produkcją kriogenicznych systemów pomiarowych do zastosowań w technologii kwantowej oraz w innych branżach, takich jak medycyna czy nauki przyrodnicze. Produkowane przez nią systemy mają kluczowe znaczenie przede wszystkim dla komputerów kwantowych.

Czytaj więcej

Państwo Środka Kosmosu. Jak Chiny doganiają USA w przestrzeni

Z kolei amerykańska firma Interlune dąży do tego, aby zostać pierwszą prywatną firmą komercjalizującą zasoby naturalne z kosmosu. Chce pozyskiwać zasoby naturalne na Księżycu, a następnie sprzedawać je na Ziemi i w ten sposób budować gospodarkę kosmiczną. Wszystko dzięki opracowanej przez siebie innowacyjnej technologii wydobywania materiałów z regolitu księżycowego przy użyciu małych i energooszczędnych maszyn. Firmę założyli w 2020 roku były prezes Blue Origin Rob Meyerson i główny architekt Gary Lai oraz astronauta Apollo 17 Harrison H. Schmitt.

Reklama
Reklama

Umowa zawarta między tymi dwoma firmami dotyczy zakupu przez Bluefors za ponad 300 mln dolarów helu-3 z Księżyca dostarczonego za pośrednictwem Interlune. Fińska firma zamówiła rocznie 10 tys. litrów wspomnianego surowca, którego dostawa odbywać ma się w latach 2028–2037.

Hel-3 z Księżyca: „Jedyny surowiec we wszechświecie”

Bluefors nie jest pierwszym klientem zainteresowanym zakupem helu-3, który na Księżycu planuje wydobywać Interlune. Ta ostatnia już wcześniej zawarła dwie tego typu umowy. Jedna dotyczyła sprzedaży trzech litrów tego surowca amerykańskiemu Departamentowi Energii w ramach programu izotopowego. Drugą umowę Interlune zawarła z firmą Maybell Quantum na zakup „tysięcy litrów helu-3”.

Umowy tego typu są możliwe, jak przypomina „The Washington Post ”, dzięki ustawie z 2015 roku przyznającej amerykańskim firmom kosmicznym prawa do wydobywania surowców na ciałach niebieskich. Według szacunków Interlune, wartość rynkowa kilograma helu-3 (ok. 7500 litrów) to 20 mln dolarów.

Czytaj więcej

Sonda Psyche wystartowała do sezamu. Asteroida warta 10 biliardów dolarów

– Jest to jedyny surowiec we wszechświecie, którego cena jest na tyle wysoka, że uzasadnia wysłanie statku kosmicznego w kosmos i sprowadzenie go z powrotem na Ziemię – powiedział Rob Meyerson, dyrektor generalny Interlune cytowany przez The Washington Post.

Reklama
Reklama

Hel-3 z Księżyca doprowadzi do przełomu w dziedzinie technologii kwantowej?

Hel-3, nazywany „kosmicznym pierwiastkiem”, jest lekkim gazem szlachetnym i stabilnym izotopem. Na Ziemi jest pierwiastkiem rzadkim, jednak na Księżycu występuje powszechnie, o czym świadczą próbki skał dostarczone przez misję Apollo. Hel-3 jest lżejszy niż hel-4 – popularny gaz do napełniania balonów.

Hel-3 potrzebny jest w wielu gałęziach przemysłu, w tym m.in. w technologii kwantowej, w której stanowi jeden z ważniejszych elementów zasilania komputerów kwantowych. Komputery kwantowe natomiast mają, zdaniem ekspertów, już wkrótce przyczynić się do rozwoju w takich dziedzinach jak medycyna, chemia, sztuczna inteligencja czy cyberbezpieczeństwo. 

Komputery te do przetwarzania informacji wykorzystują cząsteczki zwane kubitami. Te jednak nie są odporne na ciepło, które może powodować błędy w ich działaniu. Zastosowanie helu-3 w komputerach kwantowych pomaga w osiąganiu temperatur bliskich zeru absolutnemu. Tak ekstremalnie niskie temperatury redukują zakłócenia w obliczeniach i zwiększają ich dokładność. Tego rodzaju technologię chłodzenia opracowuje fińska firma Bluefors wykorzystując w niej mieszankę helu-3 i helu-4.

Jak zaznaczył Gary Lai, dyrektor ds. technologii w Interlune, którego wypowiedź przytacza The Washington Post, rynek komputerów kwantowych znajduje się w początkowej fazie rozwoju. Dotychczasowe urządzenia zbudowano z wykorzystaniem ponad tysiąca kubitów. Jednak system komercyjny lub centrum danych potrzebować będą miliona lub więcej kubitów. To z kolei wymagać może tysięcy litrów helu-3 na każdy komputer kwantowy. Zapotrzebowanie będzie wyższe niż ilość tego pierwiastka dostępna na Ziemi. Brakującego surowca ma dostarczyć Księżyc.

– Szacujemy, że na Księżycu znajduje się ponad milion ton helu-3. Gromadzi się on tam od 4 miliardów lat – przyznał Rob Meyerson.

Jak będzie wydobywany hel-3 na Księżycu?

Pozyskiwanie helu-3 na Księżycu przez firmę Interlune, jak donosi The Washington Post, obejmować ma cztery główne etapy:

Reklama
Reklama
  • przekopanie część powierzchni Księżyca i oddzielenie mniejszych cząsteczek od większych za pomocą siły odśrodkowej;
  • uwolnienie z mniejszych cząsteczek mieszaniny gazów uwięzionych w pęcherzykach na zewnętrznej powierzchni (proces przypominający pękanie folii bąbelkowej);
  • oddzielenie helu-3 od helu-4 i innych gazów w celu transportu na Ziemię;
  • zwrócenie wydobytej ziemi z powrotem na powierzchnię Księżyca – (pozostały po całym procesie ślad ma bardziej przypominać zaorane pola uprawne niż tereny wydobywcze).

Interlune koncentruje się przede wszystkim na technologii pozyskiwania surowców na Księżycu, natomiast kwestie związane z podróżowaniem i transportem sprzętu pozostawia innym firmom.

Globalne Interesy
Monopol Google’a pękł. Kto podbija rynek wyszukiwarek?
Globalne Interesy
ChatGPT zaprzeczał inwazji na Wenezuelę. Sztuczna inteligencja w chaosie
Globalne Interesy
Polska AI lepsza od Mety Marka Zuckerberga. Bielik w światowej czołówce
Globalne Interesy
AI dostaje ciało. Giganci technologii odkryją karty na CES 2026
Globalne Interesy
Mark Zuckerberg idzie na całość. Meta wydaje miliardy na chińską gwiazdę AI
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama