Z tego artykułu się dowiesz:
- Czego dotyczy umowa między fińską firmą Bluefors a amerykańską firmą Interlune?
- Czym jest hel-3?
- Jakie znaczenie ma wydobycie helu-3 na Księżycu dla technologii kwantowej?
- W jaki sposób ma być wydobywany hel-3 na Księżycu?
Temat umowy zawartej właśnie między fińską firmą Bluefors a amerykańską firmą Interlune na pozyskanie księżycowego surowca szeroko opisuje „The Washington Post”.
Umowa na zakup helu-3 wydobywanego na Księżycu: Co przewiduje?
Fińska firma Bluefors zajmuje się projektowaniem i produkcją kriogenicznych systemów pomiarowych do zastosowań w technologii kwantowej oraz w innych branżach, takich jak medycyna czy nauki przyrodnicze. Produkowane przez nią systemy mają kluczowe znaczenie przede wszystkim dla komputerów kwantowych.
Czytaj więcej
Chiny postawiły na ekspansję pozaziemską i chcą na tym polu wyprzedzić Amerykę. Mają już na orbicie własną stację, ale najważniejszym celem jest Ks...
Z kolei amerykańska firma Interlune dąży do tego, aby zostać pierwszą prywatną firmą komercjalizującą zasoby naturalne z kosmosu. Chce pozyskiwać zasoby naturalne na Księżycu, a następnie sprzedawać je na Ziemi i w ten sposób budować gospodarkę kosmiczną. Wszystko dzięki opracowanej przez siebie innowacyjnej technologii wydobywania materiałów z regolitu księżycowego przy użyciu małych i energooszczędnych maszyn. Firmę założyli w 2020 roku były prezes Blue Origin Rob Meyerson i główny architekt Gary Lai oraz astronauta Apollo 17 Harrison H. Schmitt.
Umowa zawarta między tymi dwoma firmami dotyczy zakupu przez Bluefors za ponad 300 mln dolarów helu-3 z Księżyca dostarczonego za pośrednictwem Interlune. Fińska firma zamówiła rocznie 10 tys. litrów wspomnianego surowca, którego dostawa odbywać ma się w latach 2028–2037.
Hel-3 z Księżyca: „Jedyny surowiec we wszechświecie”
Bluefors nie jest pierwszym klientem zainteresowanym zakupem helu-3, który na Księżycu planuje wydobywać Interlune. Ta ostatnia już wcześniej zawarła dwie tego typu umowy. Jedna dotyczyła sprzedaży trzech litrów tego surowca amerykańskiemu Departamentowi Energii w ramach programu izotopowego. Drugą umowę Interlune zawarła z firmą Maybell Quantum na zakup „tysięcy litrów helu-3”.
Umowy tego typu są możliwe, jak przypomina „The Washington Post ”, dzięki ustawie z 2015 roku przyznającej amerykańskim firmom kosmicznym prawa do wydobywania surowców na ciałach niebieskich. Według szacunków Interlune, wartość rynkowa kilograma helu-3 (ok. 7500 litrów) to 20 mln dolarów.
Czytaj więcej
NASA wystrzeliła rakietę z sondą, która ma zbadać bogatą w cenne metale dużą asteroidę 16 Psyche, co może zapoczątkować epokę kosmicznego górnictwa...
– Jest to jedyny surowiec we wszechświecie, którego cena jest na tyle wysoka, że uzasadnia wysłanie statku kosmicznego w kosmos i sprowadzenie go z powrotem na Ziemię – powiedział Rob Meyerson, dyrektor generalny Interlune cytowany przez The Washington Post.
Hel-3 z Księżyca doprowadzi do przełomu w dziedzinie technologii kwantowej?
Hel-3, nazywany „kosmicznym pierwiastkiem”, jest lekkim gazem szlachetnym i stabilnym izotopem. Na Ziemi jest pierwiastkiem rzadkim, jednak na Księżycu występuje powszechnie, o czym świadczą próbki skał dostarczone przez misję Apollo. Hel-3 jest lżejszy niż hel-4 – popularny gaz do napełniania balonów.
Hel-3 potrzebny jest w wielu gałęziach przemysłu, w tym m.in. w technologii kwantowej, w której stanowi jeden z ważniejszych elementów zasilania komputerów kwantowych. Komputery kwantowe natomiast mają, zdaniem ekspertów, już wkrótce przyczynić się do rozwoju w takich dziedzinach jak medycyna, chemia, sztuczna inteligencja czy cyberbezpieczeństwo.
Komputery te do przetwarzania informacji wykorzystują cząsteczki zwane kubitami. Te jednak nie są odporne na ciepło, które może powodować błędy w ich działaniu. Zastosowanie helu-3 w komputerach kwantowych pomaga w osiąganiu temperatur bliskich zeru absolutnemu. Tak ekstremalnie niskie temperatury redukują zakłócenia w obliczeniach i zwiększają ich dokładność. Tego rodzaju technologię chłodzenia opracowuje fińska firma Bluefors wykorzystując w niej mieszankę helu-3 i helu-4.
Jak zaznaczył Gary Lai, dyrektor ds. technologii w Interlune, którego wypowiedź przytacza The Washington Post, rynek komputerów kwantowych znajduje się w początkowej fazie rozwoju. Dotychczasowe urządzenia zbudowano z wykorzystaniem ponad tysiąca kubitów. Jednak system komercyjny lub centrum danych potrzebować będą miliona lub więcej kubitów. To z kolei wymagać może tysięcy litrów helu-3 na każdy komputer kwantowy. Zapotrzebowanie będzie wyższe niż ilość tego pierwiastka dostępna na Ziemi. Brakującego surowca ma dostarczyć Księżyc.
– Szacujemy, że na Księżycu znajduje się ponad milion ton helu-3. Gromadzi się on tam od 4 miliardów lat – przyznał Rob Meyerson.
Jak będzie wydobywany hel-3 na Księżycu?
Pozyskiwanie helu-3 na Księżycu przez firmę Interlune, jak donosi The Washington Post, obejmować ma cztery główne etapy:
- przekopanie część powierzchni Księżyca i oddzielenie mniejszych cząsteczek od większych za pomocą siły odśrodkowej;
- uwolnienie z mniejszych cząsteczek mieszaniny gazów uwięzionych w pęcherzykach na zewnętrznej powierzchni (proces przypominający pękanie folii bąbelkowej);
- oddzielenie helu-3 od helu-4 i innych gazów w celu transportu na Ziemię;
- zwrócenie wydobytej ziemi z powrotem na powierzchnię Księżyca – (pozostały po całym procesie ślad ma bardziej przypominać zaorane pola uprawne niż tereny wydobywcze).
Interlune koncentruje się przede wszystkim na technologii pozyskiwania surowców na Księżycu, natomiast kwestie związane z podróżowaniem i transportem sprzętu pozostawia innym firmom.
