Najnowsze badania zespołu kierowanego przez Scotta Leisera z Katedry Fizjologii Molekularnej i Integracyjnej na University of Michigan Medical School, prowadzone na nicieniach C. elegans – popularnym organizmie modelowym – pokazują, że tak proste bodźce jak dotyk czy zapach mogą wpływać na procesy starzenia, a nawet niwelować efekty znanych strategii wydłużania życia, takich jak restrykcyjna dieta niskokaloryczna.
Dotyk, który skraca życie. Jak bodźce z otoczenia blokują gen długowieczności
Naukowcy odkryli, że gen fmo-2, którego aktywacja jest ściśle związana z wydłużeniem życia u badanych robaków, można łatwo „wyciszyć”. To właśnie ten gen pozwala organizmowi uruchomić korzystne procesy metaboliczne typowe dla postu lub ograniczenia kalorii. Naukowcy wykazali, że dotyk imitujący obecność bakterii będących pożywieniem robaków, zapach jedzenia oraz inne bodźce sensoryczne są w stanie zablokować aktywację tego genu, tym samym odbierając korzyści wynikające z diety ograniczającej kalorie.
Wyjaśniają, że zarówno ludzie, jak i nicienie uwalniają hormony – w tym adrenalinę czy dopaminę – w odpowiedzi na bodźce z otoczenia. Neurony robaków reagują na środowisko w podobny sposób, wywołując zmiany fizjologiczne.
Czytaj więcej
Sam Altman, szef Open AI, zainwestował w start-up Retro Biosciences. Firma pracującą nad wydłużeniem ludzkiego życia i szukająca leku na Alzheimera...
Naukowcy już wcześniej odkryli, że stres związany z ograniczoną dostępnością pokarmu może zwiększać przeżywalność. Natomiast wcześniejsze badania na muszkach pokazały, że samo wąchanie jedzenia może niwelować ten efekt zwiększonej przeżywalności.
Zastanawiali się, czy inne doświadczenia sensoryczne – takie jak dotyk – mogą również osłabiać efekt wydłużającego życie ograniczenia kalorycznego, a jeśli tak, to jakie mechanizmy za tym stoją.
Aby to zbadać, umieścili nicienie na warstwie koralików, które imitowały dotyk bakterii E. coli, z którymi robaki normalnie stykają się podczas żerowania. Ten delikatny bodziec dotykowy był wystarczający, by stłumić aktywność genu długowieczności (fmo-2) w jelicie i zmniejszyć wydłużenie życia, zwykle obserwowane podczas restrykcji kalorycznej.
Mózg, jelita i metabolizm — nowy kierunek w badaniach nad starzeniem
Eksperyment pokazuje, że dotyk aktywuje obwód nerwowy, który zmienia sygnały z komórek uwalniających dopaminę i tyraminę. To obniża aktywację jelitowego fmo-2 i redukuje korzyści związane z restrykcją kaloryczną.
Czytaj więcej
Długowieczność nie jest mrzonką – uważa Peter Diamandis, biznesmen i futurolog. Jego zdaniem wystarczy, że przetrwamy najbliższe 10 lat, by znacząc...
Naukowcy podkreślają, że ich odkrycie pokazuje, iż obwody nerwowe można regulować nie tylko u nicieni, ale także u ludzi – i to bez reglamentowania jedzenia oraz konieczności stosowania bardzo restrykcyjnych diet czy okresowych głodówek. Zanim będzie to możliwe, muszą jednak zrozumieć inne role, jakie fmo-2 pełni w organizmach.
Zespół Scotta Leisera planuje kontynuować badania nad tym, jak mózg, metabolizm, zachowanie i zdrowie wzajemnie na siebie oddziałują, aby wspierać rozwój leków ukierunkowanych na te naturalne szlaki biologiczne, ponieważ badanie wszystkich sygnałów, na które reaguje mózg w komunikacji z jelitami, to gorący, ale wciąż słabo poznany obszar.
